In de jaarlijkse EU-begroting staan de te verwachten inkomsten en uitgaven van de Europese Unie. De begroting wordt vastgesteld door de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement, nadat de Europese Commissie hiervoor een voorstel doet.

Op 15 december 2010 stemde het Europees Parlement in met de begroting van de Europese Unie voor 2011. Deze begroting bedraagt 141,9 miljard euro. Een belangrijke prioriteit in de begroting is het stimuleren van economische groei om de economische crisis te boven te komen. Banen scheppen en de concurrentiepositie van de Europese Unie in de wereld versterken zijn daarbij speerpunten. Ter vergelijking: voor 2011 zijn de Nederlandse overheidsuitgaven geraamd op ongeveer 224 miljard euro.

Op 1 december 2011 werd de begroting voor 2012 vastgelegd. Deze zal €147,2 miljard bedragen voor de vastleggingkredieten, wat een stijging van 3,8% betekent. Voor daadwerkelijke betalingen komt de begroting uit op €129,1 miljard, wat een stijging van 1,86% is. Het stimuleren van economische groei blijft net als in 2011 een prioriteit. Ook innovatie, werkgelegenheid, grenscontrole, het ondersteunen van de democratische processen in de Arabische wereld en de beheersbaarheid van migratiestromen hebben prioriteit in 2012.

Het financiële kader 2007-2013

De jaarlijkse begroting maakt deel uit van een uitgavenplan voor de lange termijn, het zogenaamde 'financiële kader'. Dit kader bestrijkt een periode van zeven jaar en bepaalt de prioriteiten waarmee bij het opstellen van de begroting rekening moet worden gehouden.

Vaststellen van het budget

Het vaststellen van de jaarlijkse begroting van de Europese Unie is een lang traject. Daarbij zijn de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement betrokken.

Elk voorjaar doet de Europese Commissie een voorstel voor de uitgaven voor het opvolgende jaar. Dat voorstel worden besproken door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Als zij akkoord gaan, wordt in december van elk jaar de begroting voor het komende jaar definitief vastgesteld.

Inkomsten van de Europese Unie

De inkomstenbronnen van de Europese Unie worden bepaald in het financiële kader. De inkomsten van de EU komen uit drie bronnen:

• - 

  de gezamenlijke douanetarieven die de lidstaten heffen op import uit en export naar derde landen
• - 

  een percentage van de geharmoniseerde btw-opbrengsten in alle lidstaten
• - 

  Directe bijdragen door lidstaten. Alle lidstaten dragen een vaststaand percentages van hun Bruto Nationaal Product (BNP) bij.

Uitgaven van de Europese Unie

Op 1 december 2011 stemde het Europees Parlement in met een begroting van 147,2 miljard euro voor 2012.

Fraudebestrijding en controle op Europees geld

Overige organisaties

Andere Europese organisaties hebben vaak een veel bescheidener budget, mede omdat de lidstaten de uitvoering van veel programma's direct financieren.

• - 

  het budget van de Organisatie voor Vrede en Veiligheid in Europa (OVSE) bedraagt 150,7 miljoen euro in 2011
• - 

  het budget van de Raad van Europa in 2011 bedraagt ongeveer 217 miljoen euro

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Raad, de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement en de Europese Rekenkamer een rol.

Ontwerp van begroting bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Financiële programmering en begroting:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

Voor het vaststellen van meerjarige kader voor de uitgaven en besluiten over de manier waarop de EU gefinancierd wordt, geldt dat de Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na goedkeuring door het Europees Parlement.

Voor het vaststellen van de regels voor het financieel toezicht geldt de gewone wetgevingsprocedure, na raadpleging van de Europese Rekenkamer.

Het vaststellen van de jaarlijkse begroting verloopt volgens de begrotingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over het meerjarige kader voor de uitgaven en het begrotingsbeleid is de Raad Algemene Zaken (RAZ). Vertegenwoordiger voor Nederland in deze Raad is:

De verantwoording van de EU-uitgaven van het voorgaande jaar wordt besproken in de Raad Economische en Financiële zaken (Ecofin). Vertegenwoordiger voor Nederland in deze Raad is:

Voor het Europees Parlement houden de parlementaire commissies Begroting en Begrotingscontrole zich bezig met de kwijting van de begroting.

Van de Commissie Begroting is de volgende Nederlandse Europarlementariër lid:

Plaatsvervangende leden in deze commissie zijn:

Van de Commissie Begrotingscontrole zijn de volgende Nederlandse Europarlementariër lid:

De plaatsvervangende Europarlementariërs voor Nederland zijn in deze commissie:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Voor het meerjarig begrotingskader stemt de Raad met eenparigheid, met goedkeuring van het Europees Parlement.

Controlerende instanties

De Europese Rekenkamer controleert of de inkomsten en uitgaven wettig en regelmatig hebben plaatsgevonden, en of er een goed financieel beheer is gevoerd. De bevindingen van de rekenkamer gaan in een betrouwbaarheidsverklaring naar de Raad van Ministers en het Europees Parlement. Het jaarverslag wordt in het Publicatieblad van de Europese Unie openbaar gemaakt.

EU-lidstaatverklaring

In de EU-lidstaatverklaring legt het Nederlandse kabinet verantwoording af over het beheer en de besteding van Europees geld. Deze is gericht aan de Europese Commissie en het Nederlandse parlement. De minister van financiën geeft de verklaring namens het kabinet af, waarna de Algemene Rekenkamer een oordeel geeft over de deugdelijkheid van de EU-lidstaatverklaring.

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Overig