Submenu:
-
31-10-2011ILO: Risico op sociale onrust in Estland
-
07-09-2011Estland optimistisch over economie
-
16-06-2011Commissie vraagt negen lidstaten om regels voor monitoring- en informatiesystemen voor de zeescheepvaart toe te passen
-
19-05-2011Europese Commissie eist van 7 lidstaten naleving van nieuw EU-regels voor de inspectie van vrachtschepen

Estland - Hoofdinhoud
Estland is het kleinste en meest noordelijke van de drie Baltische staten en omvat ook enkele eilanden. Het land herwon in 1991 zijn onafhankelijkheid, nadat het in 1940 was bezet door, en in 1944 was ingelijfd bij de Sovjet-Unie. Sinds 1 mei 2004 maakt Estland deel uit van de Europese Unie en sinds 1 januari 2011 ook van de eurozone.
De Estlanders, die deel uitmaken van de finoegrische volkerenfamilie, vestigden zich op hun land in de Bronstijd, en hebben sindsdien hun taal en identiteit behouden, hoewel er pas in 1918 voor het eerst sprake was van een onafhankelijke staat Estland.
De bekendste musicus van Estland is de componist Arvo Pärt. Hij woont en werkt in Duitsland. Carmen Kass is een internationaal topmodel. Estland bracht diverse bekende sporters voort. Jueri Jaanson won diverse belangrijke roeitoernooien. De wielersprinter Jaan Kirsipuu droeg tijdens de Tour de France van 1999 enkele dagen de gele trui. Andrus Veerpalu won goud bij het onderdeel cross country skiën op de Winterspelen en de discuswerper Gerd Kanter won op de Spelen van Peking een gouden medaille.
Bij de parlementsverkiezingen van 6 maart 2011 behaalde centrumrechts een kleine meerderheid, waarna in april een (derde) kabinet-Ansip aantrad. De liberaal Andrus Ansip is sinds 2005 premier. Na de verkiezingen van maart 2007, die winst opleverden voor de liberalen en verlies voor centrumrechts (christendemocraten), vormden liberalen en christendemocraten een coalitie met de sociaaldemocraten. De sociaaldemocraten verlieten echter in mei 2009 het kabinet, waarna het tweede kabinet-Ansip tot 2011 als minderheidskabinet verder regeerde.
Ansip volgde in 2005 Juhan Parts (van het centrumrechtse Res Publica) op, nadat diens kabinet was gevallen. Het kabinet-Parts was gevormd na de verkiezingen van 2003. Tussentijdse kabinetscrises kwamen eerder voor in 1995, 1997 en 2002. Tussen 1992, toen de onafhankelijkheid werd herwonnen, en 2007 traden tien kabinetten op.
Minister-presidenten waren onder meer de centrumrechtse Tiit Vähi van de centrumrechtse Estse Coalitiepartij, Mart Laar van de conservatieve Vaderlandsunie en de liberaal Siim Kallas. Estland had tot nu toe (sinds 1992) drie presidenten: Lennart Meri, Arnold Rüütel en Toomas Hendrik Ilves. Ilves is lid van de sociaaldemocratische partij.
Estland is een presidentiële republiek. De president wordt door het parlement voor vijf jaar gekozen (maximaal twee ambtstermijnen). Als na drie rondes geen kandidaat twee derde van de stemmen heeft gekregen, wordt de verkiezing overgenomen door een speciaal kiescollege (parlement en lokale bestuurders) dat moet kiezen tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.
De minister-president is regeringsleider en komt als regel uit de grootste partij. Het kabinet dat hij leidt, heeft de uitvoerende macht en samen met het parlement oefent het kabinet de wetgevende macht uit. Het kabinet kan bij een stemming over een wetsvoorstel tevens de vertrouwensvraag voorleggen.
Het parlement (Riigikogu) bestaat uit één Kamer en telt 101 leden, die iedere vier jaar worden gekozen.
Zowel de president, gerechtshoven en Hooggerechtshof als de Ombudsman kunnen wetten laten toetsen aan de Grondwet. Het Hooggerechtshof treedt dan op als constitutioneel hof. Het houden van referenda is mogelijk en dat gebeurde onder meer bij de vraag of Estland moest toetreden tot de EU.
kiesstelsel
De 101 parlementsleden worden in twaalf districten gekozen, die afhankelijk van het aantal inwoners zes tot dertien afgevaardigden kiezen op basis van evenredige vertegenwoordiging. Restzetels worden op basis van de landelijke uitslag verdeeld. Er geldt een kiesdrempel van vijf procent.
partijen
Momenteel is de liberale ER (Eesti Reformierakond, Estse Hervormingspartij) de grootste partij. Een populistischer, sociaal-liberale partij is Eesti Keskerakond (Estse Centrumpartij). Beide partijen zijn aangesloten bij de Europese Liberalen en Democraten.
Verwant aan de Europese christendemocraten, maar tevens conservatief-liberaal is IRL (Isamaa ja Res Publica Liit, Unie van Pro Patria en Res Publica). Deze partij ontstond in 2006 door een fusie van ERP (Erakond Res Publica, Partij 'Res Publica') en de meer conservatieve Isamaaliit (Vaderlandsunie of 'Pro Patria').
Ter centrumrechtse zijde staat ook de kleine boerenpartij ERL of (Eestimaa Rahvaliit (Volksunie van Estland), die in 2003-2007 vertegenwoordigd was in centrumrechtse kabinetten.
Ter linkerzijde staat de sociaaldemocratische SDE (Sotsiaaldemokraatlik Erakond). De partij kwam in 1999 voort uit Mõõdukad (de 'gematigden') en de rechtsere Rahvaerakond (Volkspartij). Bij de verkiezingen van 2007 kwamen voor het eerst 'de groenen' (EER, Erakond Eestimaa Rohelised) in het parlement.
In 1995 werd voor de verkiezingen KMÜ gevormd (Koonderakond ja Maarahva Ühendus), het verbond van onder meer de centrumrechtse Estse Centrumpartij (EK), EME (Eesti Maarahva Erakond, Estse Boerenpartij) en drie kleinere partijen. Die combinatie werd toen de grootste fractie in het parlement.
Het derde kabinet-Ansip bestaat uit ministers van ER en IRL. De ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën behoren tot ER. Oud-premier Parts (IRL) is minister van Economische Zaken.
jaar |
ER |
EK |
ERP IRL |
ERL |
Mod SDE |
KMÜ |
EER |
Ov. |
verkiezings- datum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1995 |
19 |
16 |
8 |
6 |
41 |
11 |
5 maart |
||
1999 |
18 |
28 |
18 |
17 |
20 |
7 maart |
|||
2003 |
19 |
28 |
28 |
13 |
6 |
7 |
2 maart |
||
2007 |
31 |
29 |
19 |
6 |
10 |
4 maart |
|||
2011 |
33 |
26 |
23 |
19 |
2 maart |
naam |
periode |
kleur |
partijen |
belangrijke ministers |
|---|---|---|---|---|
Vähi II |
17 april-9 november 1995 |
centrumrechts |
EK-KMÜ |
BuZa: Sinijärv |
Vähi III |
9 november 1995-17 maart 1997 |
centrumrechts |
EK-KMÜ |
BuZa: Sinijärv 1995: Kallas 1996: Ilves |
Siimann |
17 maart 1997-25 maart 1999 |
centrumrechts |
EK-ERL |
BuZa: Ilves 1998: Mälk |
Laar II |
25 maart 1999-28 januari 2002 |
liberaal-soc. |
Isa-ER-MR |
BuZa: Illves Fin: Kallas |
Kallas |
28 januari 2002-10 april 2003 |
liberaal |
ER-EK |
BuZa: Ojuland |
Parts |
10 april 2003-13 april 2005 |
centrumrechts |
ER-ERP-ERL |
BuZa: Ojuland 2005: Paet |
Ansip I |
13 april 2005-5 april 2007 |
centrumrechts |
ER-EK-ERL |
BuZa: Paet |
Ansip II |
5 april 2007-5 april 2011 |
brede coalitie centrumrechts |
ER-IRL SDE (tot mei 2009) |
BuZa: Paet |
Ansip III |
5 april 2011- |
centrumrechts |
ER-IRL |
BuZa: Paet |
hoofdstad |
Tallinn |
|---|---|
staatshoofd |
President Toomas Hendrik Ilves (vanaf 9 oktober 2006) |
regeringsleider |
Premier Andrus Ansip (sinds 12 april 2005) |
aantal inwoners |
1.282.963 |
0,3% van de EU |
|---|---|---|
% van de bevolking jonger dan 15 |
15.1% (mannen: 99919/vrouwen: 94066) |
|
% van de bevolking van 15 t/m 64 |
67.2% (mannen: 410132/vrouwen: 451736) |
|
% van de bevolking ouder dan 65 |
17.7% (mannen: 74803/vrouwen: 152307) |
|
gemiddelde levensverwachting |
73.33 jaar |
|
geletterdheid |
99.8% |
|
bruto binnenlands product (bbp) |
$26,93 miljard |
0,2% van de EU |
|---|---|---|
bijdrage van landbouw aan bbp |
2.6% |
|
bijdrage van industrie aan bbp |
29.2% |
|
bijdrage van dienstensector aan bbp |
68.2% |
|
werkloosheid |
13% |
|
oppervlakte |
45.228 km² |
1,0% van de EU |
|---|---|---|
laagste punt |
Baltic Sea 0 m |
|
hoogste punt |
Suur Munamagi 318 m |
|
aantal zetels in het |
6 van de 736 zetels |
||
|---|---|---|---|
stemgewicht in de |
4 van de 345 stemmen |
||
gastland Europese |
|
||
prominenten in |
Europese Commissie:
|