Malta

Malta op de wereldkaart

De Republiek Malta, dat het gelijknamige eiland en de eilanden Gozo en Comino in de Middellandse Zee omvat, behoort sinds 1 mei 2004 tot de Europese Unie. In 1964 werd Malta, dat vanaf 1814 een Britse kroonkolonie was, onafhankelijk. In 1974 werd het land een Republiek.

Sinds de onafhankelijkheid heeft een succesvolle ontwikkeling plaatsgevonden van de dienstensector, vooral toerisme, financiële diensten en vervoer. Ook is er industrie tot ontwikkeling gekomen, waaronder hoogwaardige elektronica.

Het strategisch gelegen eiland is al meer dan 7.000 jaar bewoond, en is achtereenvolgens beïnvloed door de Feniciërs, Romeinen, Arabieren, Noormannen, Spanjaarden, Fransen en Britten. De Maltese taal is de enige Semitische taal die met het Latijnse schrift geschreven wordt. De Maltezer politiek werd lange tijd gedomineerd door Dom Mintoff, die twee keer premier was (1955-1958 en 1971-1984).

1.

Politieke situatie

Malta heeft een overzichtelijk politiek landschap. Er zijn twee partijen die elkaar in sterkte weinig ontlopen, de centrumrechtse (christendemocratische) Nationale Partij en de sociaaldemocratische Labour Partij. In 2004 trad het kabinet-Gonzi aan, dat in 2008 door winst van de Nationale Partij bij de parlementsverkiezingen kon blijven regeren. De Nationale Partij was sinds eind jaren tachtig meestal aan de macht. 

Lange tijd was de sociaaldemocraat Dom Minthoff de belangrijkste politicus van Malta. Hij leidde in de jaren 1971-1984 diverse kabinetten. In 1984 volgde zijn partijgenoot Bonnici hem op. Na de verkiezingen van 1987 kwam de Nationale Partij aan de macht, met Eddie Fenech Adami als premier.

Alleen na de verkiezingen van 1996 regeerden de sociaaldemocraten. Alfred Sant was toen minister-president. Zijn kabinet strandde echter in 1998 door een intern conflict in de Labour Partij, waarna vervroegde verkiezingen uitliepen op een zege voor de Nationale Partij van Fenech Adami. In 2004 volgde zijn partijgenoot Lawrence Gonzi hem op.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Malta is sinds 1974 een parlementaire republiek met een president als staatshoofd. De minister-president is regeringsleider. De president wordt voor vijf jaar gekozen door het parlement. In 2004-2009 was dat Fenech Adami

De leider van de grootste partij in het parlement is automatisch minister-president. De kabinetsleden hebben zitting in het parlement, dat als wetgevend lichaam optreedt.

Het parlement bestaat uit één Kamer (Il-Kamra Tad-Deputati, de Kamer van Volksvertegenwoordigers), waarvoor ten minste iedere vijf jaar verkiezingen worden gehouden.

In 2003 werd een referendum gehouden over toetreding tot de EU.

kiesstelsel

Het kiesstelsel is een mengvorm van evenredige vertegenwoordiging en de single transferable vote, waarbij kiezers kandidaten naar voorkeur rangschikken en ook de tweede, derde en volgende voorkeuren medebepalen wie er worden gekozen. Er zijn dertien districten, waar per district vijf parlementsleden worden gekozen.

Aanvulling van het aantal parlementszetels vindt plaats om de electorale sterkte van een partij in overeenstemming te brengen met het aantal afgevaardigden in het parlement. Als een partij meer dan vijftig procent van de stemmen haalt, maar geen parlementaire meerderheid, dan krijgt zij extra zetels om die meerderheid alsnog te bewerkstellingen.

partijen

De Maltezer politiek wordt beheerst door twee partijen. Centrumrechts staat de christendemocratische Partit Nazzjonalista (Nationale Partij) en centrumlinks de sociaaldemocratische PL (Partit Laburista, Arbeiderspartij).

3.

Huidige kabinet

Het kabinet-Gonzi telt negen minister, waaronder een minister voor het eilandje Gozo. Viceminister-president en minister van Buitenlandse Zaken is Tonio Borg.

4.

Zetelverdeling Kamra Tad-Deputati vanaf 1992

jaar

PN

PL

totaal

verkiezingsdatum

1992

34

31

65

22 februari

1996

34

35

69

28 oktober

1998

35

30

65

5 september

2003

35

30

65

12 april

2008

35

34

69

8 maart

5.

Kabinetten vanaf 1987

naam

periode

kleur

partij

belangrijke ministers

Fenech Adami I

12 mei 1987-28 oktober 1996

centrumrechts

NP

BuZa: Tabone

1989: Fenech Adami

1990: De Marco

Sant

28 oktober 1996-6 september 1998

centrumlinks

PL

BuZa: Vella

Fenech Adami II

6 september 1998-23 maart 2004

centrumrechts

NP

BuZa: De Marco

1999: J. Borg

Gonzi

23 maart 2004-

centrumrechts

NP

BuZa: Dalli

2004: Frendo

2008: T. Borg

6.

Kerngegevens

hoofdstad

Valletta

staatshoofd

President George Abela (vanaf 4 april 2009)

regeringsleider

Premier Lawrence Gonzi (vanaf 23 maart 2004)

7.

Bevolking

aantal inwoners

408.333

0,1% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

15.7% (mannen: 32829/vrouwen: 31198)

 

% van de bevolking van 15 t/m 64

68.5% (mannen: 142006/vrouwen: 137803)

 

% van de bevolking ouder dan 65

15.8% (mannen: 28305/vrouwen: 36192)

 

gemiddelde levensverwachting

79.72 jaar

 

geletterdheid

92.8%

 

8.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$10,41 miljard

0,1% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

1.9%

 

bijdrage van industrie aan bbp

17.2%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

80.9%

 

werkloosheid

6.9%

 

9.

Geografie

oppervlakte

316 km²

0,0% van de EU

laagste punt

Mediterranean Sea 0 m

 

hoogste punt

Ta'Dmejrek 253 m (near Dingli)

 

10.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

5 van de 736 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

3 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

John Dalli (belast met gezondheids- en consumentenbeleid)
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

11.

Volkslied

Titel: L-Innu Malti

12.

Staatkundige ontwikkelingen

12.08.2010
Former foreign minister (1990-96, 1998-99) and president (1999-2004) Guido de Marco dies.
 
01.04.2009
Het parlement keurt unaniem de benoeming van George Abela tot president goed. Hij wordt op 4 april 2009 beëdigd.
 
01.05.2008
Voormalig Gouverneur-Generaal (1971-74) en president (1974-76) Anthony Mamo overlijdt.
 
08.03.2008
Bij de parlementsverkiezingen behaalt de nationalistische partij (PN) met 49,3% van de stemmen (35 van de 69 zetels) de winst. De arbeiderspartij (MLP) behaalt 48,8% van de stemmen (34 zetels), en het democratisch alternatief 1,3% (0 zetels). De opkomst lag op 93% Op 12 maart begint het nieuwe kabinet van minister-president Lawrence Gonzi met haar werkzaamheden. Tonio Borg wordt minister van Buitenlandse Zaken, Carm Mifsud Bonnici minister van Binnenlandse Zaken en Tonio Fenech minister van Financiën.
 
03.07.2004
Minister van Buitenlandse Zaken John Dalli treedt af. Michael Frendo is beëdigd als nieuwe minister.
 
 
Bron: www.rulers.org
  • Contact
  • Home