Roemenië

Roemenië op de kaart

De hoofdstad van Roemenië, Boekarest, stond vroeger bekend als 'klein Parijs' vanwege zijn elegante en verfijnde karakter. In 1989 kwam na ruim twintig jaar een einde aan de dictatuur onder Nicolae Ceausescu. Sindsdien heeft het land de banden weer aangehaald met het deel van Europa dat zoveel invloed heeft gehad op het ontstaan van Roemenië (de naam en de taal zijn slechts twee van de meest voor de hand liggende connecties) en de ontwikkeling ervan. Toch heeft Roemenië ook veel van zijn Transsylvanische karakter behouden, en in de Karpatische bergen leven nog lynxen, beren, gemzen en steenbokken.

Belangrijke Roemenen in de cultuurgeschiedenis zijn de beeldhouwer Brancusi, de toneelschrijver Ionesco, de schrijver Mircea Eliade en de componist Enescu.

Toonaangevende figuren uit de Roemeense sportgeschiedenis zijn de stervoetballers Gheorghe Hagi en Georghe Popescu, de hardloopsters Gabriela Szabo en Doina Melinte, de roeister Georgeta Damian, de tennisser Ilie Nastase, de ritmische gymniaste Daniela Silivas en de turnster Nadia Comeneci. Bij de Spelen van 2008 won Constantina Tomescu de marathon.

Roemenië is op 1 januari 2007 lid geworden van de EU.

1.

Politieke situatie

Roemenië kent een tamelijk tumultueus politiek leven met veel kabinetswisselingen. Tussen 1990 en 2010 traden maar liefst vijftien kabinetten op. Sinds oktober 2009 regeert een instabiel liberaal kabinet onder leiding van Emil Boc.

Afwisselend waren centrumrechtse (liberale) en socialistische kabinetten aan de macht. Regelmatig maakte ook het Verbond van de Hongaarse minderheid deel uit van de coalitie. Aan de liberale kabinetten namen geregeld conservatieven deel. De scheiding tussen links en rechts is overigens niet altijd duidelijk en nationalisme en traditionele waarden spelen een belangrijke rol in de Roemeense politiek

Tussen 2000 en 2004 was de sociaaldemocraat Adrian Nastase premier, tussen 2004-2008 was dat de conservatief-liberaal (nationalist) Călin Popescu-Tăriceanu. Na de verkiezingen van 2008 vormde de liberaal Emile Boc een kabinet van liberalen (PD-L) en sociaaldemocraten (PSD). Een conflict met de PSD leidde tot aanneming van een motie van wantrouwen in oktober 2009. 

Nadat enkele pogingen waren mislukt om hem als premier te vervangen en nadat zijn partijgenoot Traian Băsescu als president was herkozen, bleef Boc aan als kabinetsleider. Hij vormde een nieuw kabinet bestaande uit ministers van de PD-L en het Verbond van de Hongaarse minderheid. De samenstelling van dit kabinet werd in september 2010 drastisch herzien, waardoor inmiddels wel gesproken wordt van het kabinet-Boc  5.0.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Roemenië is een parlementaire republiek, waarin de president staatshoofd en de premier regeringsleider is. De president wordt rechtstreeks gekozen voor een periode van vijf jaar (maximaal twee periodes). Als in de eerste ronde geen kandidaat een absolute meerderheid haalt, volgt een tweede ronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.

De president benoemt formeel de premier, maar daarbij is parlementaire steun voor de kandidaat essentieel. Een door de minister-president voorgedragen kabinet kan alleen aantreden na aanneming van een vertrouwensmotie. Het kabinet heeft de uitvoerende macht.

Het parlement bestaat uit twee Kamers: Camera Deputatilor (Kamer van Afgevaardigden) en Senat (Senaat). Het parlement is wetgevend lichaam. Het aantal parlementsleden hangt af van het aantal kiesgerechtigden. In 2008 telde de Kamer 334 leden en de Senaat 137. Verkiezingen vinden iedere vier jaar plaats.

Beide 'Kamers' hebben dezelfde rechten. Wetsvoorstellen worden in Kamer en Senaat beoordeeld en eventueel geamendeerd. Steeds worden voorstellen heen en weer gezonden om het oordeel van de andere 'Kamer' te vragen. Als bij wetgeving Kamer en Senaat verschillend oordelen over een wetsvoorstel treedt één van beide 'Kamers' uiteindelijk op als beslissingsorgaan (Cameră decizională).

Er is een Constitutioneel Hof dat wetten kan toetsen aan de Grondwet.

kiesstelsel

In 2008 is voor de Kamer een nieuw kiesstelsel ingevoerd. 315 Kamerleden worden in districten op basis van een meerderheidsstelsel wordt gekozen (1 afgevaardigde per 70.000 inwoners). Omdat per district een absolute meerderheid vereist is, zijn vaak twee rondes nodig. De overige zetels worden op basis van evenredige vertegenwoordiging verdeeld. Er is een kiesdrempel van circa vijf procent. Er zijn vaste zetels voor nationale minderheden.

De senatoren worden eveneens deels via (42) districten gekozen (1 afgevaardigde per 160.000 inwoners) op basis van een absolute meerderheid en deels via evenredige vertegenwoordiging.

partijen

In het parlement zijn twee grote en twee middelgrote blokken aanwezig, maar geregeld wisselen partijen van samenwerkingsverbond. Ter rechterzijde staat nu de PD-L (Partidul Democrat-Liberal, Liberaal-Democratische Partij), een conservatief-liberaal blok waarin PD (Partidul Democrat) en PLD (Partidul Liberal Democrat) zijn opgegaan.

De eveneens liberale PNL (Partidul National Liberal, Nationaal-Liberale Partij) vormde in 2007-2008 met een deel van de PD de DA (Alianta Dreptate ti Adevăr, Alliantie voor Rechtvaardigheid en Waarheid).

In 2010 scheidden de linkervleugels van PD-L en PNR zich af. Zij verenigden zich in UNPR (Uniunea Natională pentru Progresul României, Nationale Unie voor Vooruitgang van Roemenië).

Ter linkerzijde staat de PSD (Partidul Social Democrat, Sociaaldemocratische Partij). De partij komt voort uit het FDSN (Frontul Democrat al Salvării Nationale, Nationaal Democratisch Reddingsfront) dat een belangrijke rol speelde bij het omverwerpen van het communistische bewind. Bij de verkiezingen van 1996 vormden PSD en PD de Uniunea Social-Democrată.

De PSD vormde bij de verkiezingen van 2008 een blok met PC (Partidul Conservator, Conservatieve Partij). De PC is sociaal-conservatief, gematigd nationalistisch en pro-Europees. Tot 2005 heette de partij PUR (Partidul Umanist Român, Humanistische Partij van Roemenië).

Een belangrijke rol is weggelegd voor UDMR (Uniunea Democrată Maghiară din România, Democratisch Verbond van Hongaren in Roemenië), de beweging van de grote Hongaarse minderheid in Roemenië. In het Verbond werken diverse stromingen samen. Ook andere nationale minderheden hebben vertegenwoordigers in het parlement.

Tot begin 21e eeuw speelden ook het centrumrechtse CDR (Conventia Democrată Română, Roemeense Democratische Conventie), PUNR (Partidul Unitătii Nationale a Românilor, Roemeense Nationale Eenheidspartij) en de conservatief-nationalistische PRM (Partidul România Mare, Groot-Roemenië Partij) een belangrijke rol.

3.

Huidige kabinet

Het huidige kabinetten kreeg op 23 december 2009 het vertrouwen van het parlement. Behalve op de regeringspartijen PD-L en UDMR steunt het op parlementsleden van diverse kleine nationalistische partijen. Minister van Buitenlandse Zaken is Teodor Baconschi.

4.

Zetelverdeling Camera Deputatilot vanaf 1996

jaar

PSD 

PSD-PC

USD

PD-L

CDR

PD

PNL-

PD

PNL

PRM

UDMR

Ov.

tot.

verk.

datum

1996

 

144

 

122

     

19

25

23

343

31 nov.

2000 

155

     

31

   

84

27

18

345

26 nov.

2004

132

       

112

 

48

22

20

334

28 nov.

2008

114

 

115

     

65

 

22

18

334

30 nov.

5.

Zetelverdeling Senat 2008

jaar

PSD

PD-L

PNR

UDMR

2008

49

51

28

9

6.

Kabinetten vanaf 1996

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Ciorbea

12 december 1996-30 maart 1998

grote coalitie

CDR-UDMR-PSD

BuZa: Severin

1997: Plesu

Dejeu

30 maart-17 april 1998

interim

 

BuZa: Plesu

Vasile

17 april 1998-14 december 1999

grote coalitie

CDR-UDMR-PSD

BuZa: Plesu

Athanasiu

14-22 december 1999

interim

 

BuZa: Plesu

Isarescu

22 december 1999-28 december 2000

centrum-rechts

CDR-UDMR

BuZa: Roman

Nastase

28 december 2000-21 december 2004

centrum-rechts

PDS-PSD-PUR

BuZa: Geoana

Bejinariu

21-29 december 2004

interim

 

BuZa: Geoana

Popescu-

Tariceanu

I

29 december 2004-5 april 2007

cons.lib.

PNL-PD-UDMR-PUR/PC

BuZa: Ungureanu

Popescu-

Tariceanu II

5 april 2007-22 december 2008

liberaal

DA-UDMR

BuZa: Cioroianu

2008: Comanescu

Boc I

22 december 2008-23 december 2009

paars

PD-L-PSD

BuZa: Diaconescu

Boc II

23 december 2009-

liberaal

PD-L-UDMR

BuZa: Baconschi

2012: Diaconescu

7.

Kerngegevens

hoofdstad

Boekarest

staatshoofd

President Traian Basescu (vanaf 20 december 2004)

regeringsleider

Premier Emil Boc (vanaf 22 december 2008); Vice-premier Marko Bela (vanaf 23 december 2009)

8.

Bevolking

aantal inwoners

21.904.551

4,4% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

14.8% (mannen: 1667894/vrouwen: 1579458)

 

% van de bevolking van 15 t/m 64

70.4% (mannen: 7684514/vrouwen: 7725957)

 

% van de bevolking ouder dan 65

14.8% (mannen: 1314132/vrouwen: 1932596)

 

gemiddelde levensverwachting

73.98 jaar

 

geletterdheid

97.3%

 

9.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$263,9 miljard

1,7% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

12.3%

 

bijdrage van industrie aan bbp

37.8%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

50%

 

werkloosheid

4.6%

 

10.

Geografie

oppervlakte

238.391 km²

5,4% van de EU

laagste punt

Black Sea 0 m

 

hoogste punt

Moldoveanu 2544 m

 

11.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

33 van de 736 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

14 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Dacian Ciolos (belast met landbouw en plattelandsontwikkeling)
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

12.

Volkslied

Titel: Desteaptate, romane

13.

Staatkundige ontwikkelingen

23.01.2012
Foreign Minister Teodor Baconschi is dismissed. On January 24 Cristian Diaconescu is appointed to the post and sworn in the same day.
 
16.03.2011
Prime Minister Emil Boc survives another no-confidence vote, which is supported by only 212 votes (236 needed).
 
20.12.2010
Prime Minister Emil Boc survives a no-confidence vote in parliament, which is supported by only 190 members (236 are needed). He survives another one on December 23, when no votes are cast at all, the opposition failing to return to the session after an interruption caused by a protester jumping from the visitors' gallery.
 
27.10.2010
Prime Minister Emil Boc's government survives a no-confidence motion in parliament, which receives 219 votes, short of the 236 needed.
 
27.09.2010
Interior Minister Vasile Blaga resigns. Traian Igas is sworn in to succeed him.
 
 
Bron: www.rulers.org
  • Contact
  • Home