Slovenië

Slovenië op de kaart

Slovenië ligt aan de zuidrand van de Alpen. Het maakte tot 1991 deel uit van Joegoslavië en was de eerste republiek die zich losmaakte van het staatsverband van dit communistische land. Op 1 mei 2004 trad Slovenië toe tot de Europese Unie. Sinds 1 januari 2007 is de euro in Slovenië wettig betaalmiddel.

Slovenië behoorde lang tot Oostenrijk en ging in 1918 deels over naar het koninkrijk Joegoslavië (en ander deel kwam bij Italië). Vanaf 1945 werd het een socialistische volksrepubliek als deel van de Joegoslavische Federatie. In 1990 werd de naam Republiek Slovenië.

De beeldige hoofdstad Ljubljana draagt talrijke sporen van zijn relaties met Italië en Oostenrijk. De goed georganiseerde economie en moderne industrie hebben heel wat nieuwe relaties opgeleverd. Slovenië produceert ook uitstekende wijnen, en herbergt bij Postojna de spectaculaire grotten.

Prominente Slovenen zijn de Olympische schutter Rajmond Debevec en romanschrijver Brina Svit. Primoz Peterka is een bekende skispringer. In 2008 won de kogelslingeraar Kozmus goud op de Olympische Spelen. Het Sloveense voetbalelftal nam deel aan het Europees Kampioenschap van 2000 en het land was ook vaak succesvol bij het roeien.

1.

Politieke situatie

Slovenië kent een tamelijk stabiel politiek beeld. In de periode 2004-2008 regeerde een centrumrechts kabinet onder leiding van de christendemocraat Janez Jansa en na de verkiezingen van september 2008 trad een centrumlinks kabinet aan, met de sociaaldemocraat Borut Pahor als premier. In juni 2011 verliet Zares, een sociaal-liberale partij, het kabinet, dat daarna als minderheidskabinet doorregeerde. Het kabinet verloor 20 september 2011 een vetrouwensvotum in het parlement, maar blijft vooralsnog aan. Op 4 december 2011 waren er vervroegde parlementsverkiezingen, waarbij de nieuwe partij Positief Slovenië.

Na de onafhankelijkheidsverklaring in december 1990 werden aanvankelijk breed samengestelde kabinetten gevormd. Aan de verkiezingen namen veel partijen deel en in het parlement had geen enkele partij een overwicht. De liberaal Janez Drnovsek was tussen 1992 en 2002 minister-president van vier kabinetten. Een door de christendemocraat Andrej Bajuk geleid centrumrechts kabinet kende in 2000 een korte levensduur.

In de periode 2000-2004 waren er wederom breed samengestelde kabinetten aan het bewind. In 2007 werd door  afsplitsing van de linkervleugel de positie van de liberale partij sterk verzwakt.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Slovenië is een parlementaire republiek, waarin de president vrijwel alleen ceremoniële taken heeft. De president wordt rechtstreeks gekozen voor een periode van vijf jaar (er geldt een maximum van twee ambtstermijnen).

De uitvoerende macht berust bij het kabinet, dat onder meer wetsvoorstellen kan indienen. Die voorstellen worden, net als door een parlementslid, de Nationale Raad of  ten minste 5000 kiezers ingediende wetsvoorstellen, door de Nationale Vergadering behandeld. De Nationale Vergadering heeft verder een controlerende taak.

Het parlement van Slovenië bestaat uit twee Kamers, Drzavni Zbor (Nationale Vergadering) en Drzavni Svet (Nationale Raad). De Nationale Vergadering is wetgevend lichaam en moet vertrouwen uitspreken in kabinet en ministers. De Nationale Raad heeft (als college) het recht van wetgevingsinitiatief en een terugzendrecht. Ook kan zij opdracht geven tot het houden van een wetgevingsreferendum of tot toetsing van wetten aan de Grondwet.

Slovenië heeft een Constitutioneel Hof en kent referenda. Zowel de toetreding tot de NAVO als de EU werden aan de bevolking in een referendum voorgelegd.

kiesstelsel

Van de 90 leden van de Drzavni Zbor worden er 88 direct gekozen in acht districten, op basis van evenredige vertegenwoordiging. Zetels worden allereerst toegekend op basis van de uitslag in de districten en daarna via de landelijke uitslag. Er is een zetel voor zowel de Hongaarse als de Italiaanse minderheid. Verkiezingen worden iedere vier jaar gehouden.

De 40 leden van de Drzavni Svet worden indirect gekozen. Als vertegenwoordigers van lokale belangen worden in 22 districten kiesmannen gekozen. Daarbij is een absolute meerderheid vereist, zodat soms een tweede ronde nodig is. Deze kiesmannen kiezen 22 leden. De overige 18 leden worden namens belangenorganisaties gekozen, eveneens door kiesmannen. Er zijn vier zetels voor zowel werkgevers- als werknemersorganisaties, vier voor de landbouw- en middenstandsector en zes voor niet-economische belangen. De zittingsduur van de Nationale Raad is vijf jaar.

partijen

De Sloveense politiek werd beheerst door twee middelgrote partijen en enkele kleinere partijen. Lange tijd was de SD (Socialni Demokrati) van premier Pahor de grootste partij. Voorheen heette deze partij ZLSD (Združena Lista Socialnih Demokratov, Lijst van verenigde sociaaldemocraten).

Bij de verkiezingen van 2011 werd een nieuwe, centrum-linkse partij, PS (Pozitivna Slovenija, Postief Slovenië) de grootste.

De tweede partij is de christendemocratische SDS (Slovenska Demokratska Stranka, Sloveense Democratische Partij). De partij is centrumrechts (christendemocratisch) en heeft oud-premier Jansa als voorman. Tot 2003 heette de partij SDSS (Socialdemokratska Stranka Slovenije).

De liberale partij LDS (Liberalna Demokracija Slovenije, Sloveense Liberaal-Democraten) was lange tijd groot en de premiers Drnovsek en Rop kwamen uit de LDS voort. Zij verloor na 2007 aan invloed door een afsplitsing waaruit Zares nova politika (letterlijk: Inderdaad nieuwe politiek), een sociaal-liberale partij ontstond. Oud-Premier Anton Rop stapte over naar de SD.

Een belangrijke rol in de Sloveense politiek speelt ook de centrumlinkse belangenpartij DeSUS (Demokratična Stranka Upokojencev Slovenije, Democratische Partij van de gepensioneerden in Slovenië).

De combinatie van de christendemocratische partijen SLS (Slovenska Ljudska Stranka, Sloveense Volkspartij) en SKD (Slovenski Krščanski Demokrati, Sloveense Christendemocraten) speelt nog slechts een beperkte rol. Na de verkiezingen van 2008 verdween voormalige regeringspartij NSi (Nova Slovenija-Krščanska Ljudska Stranka, Nieuw Slovenië-Christelijke Volkspartij) uit het parlement. Die conservatief, christelijke partij werd gevormd in 2002.

SNS (Slovenska Nacionalna Stranka, Sloveense Nationale Partij) is een kleine, nationalistische en eurosceptische partij.

3.

Huidige kabinet

Op 22 januari 2011 maakte voormalig premier Janez Jansa bekend dat vijf partijen overeen waren gekomen om een nieuwe regering te vormen. De grootste partij bij de laatste verkiezingen Positief Slovenië (PS) lukte het eerder niet om een regering te vormen. Die partij zal geen deel gaan uitmaken van het nieuwe kabinet.

4.

Zetelverdeling Državni zbor vanaf 1992

jaar

ZLSD

SD

SDSS

SDS

NSi

Zares

LDS

DeSUS

SNS

SLS-

SKD

Ov.

verk.-

datum

1992

14

4

   

22

 

12

25

11

6 dec.

1996

9

16

   

25

5

4

29

 

8 dec.

2000

9

14

   

34

4

4

17

4

15 okt.

2004

10

29

9

 

23

4

6

7

 

3 okt.

2008

29

28

 

9

5

7

5

5

 

21 sept.

 

SD

SDS

NSi

PS

 

DeSUS

SNS

     

2011

10

26

4

28

 

6

6

 

8

4 dec.

5.

Kabinetten vanaf 1992

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Drnovsek I

16 mei 1992-25 januari 1993

brede coalitie

LDS-SDSS-ZLSD-ZS-DS-SSS

BuZa: Rupel

Drnovsek II

25 januari 1993-27 februari 1997

brede coalitie

LDS-ZLSD (tot jan 1996)-SDSS (tot mrt 1994)-SLD

BuZa: Peterle

1995: Thaler

1996: Kracun

Drnovsek III

27 februari 1997-7 juni 2000

centrumrechts

LDS-SLS-DeSUS

BuZa: Frlec

1997: Thaler

Bajuk

7 juni 2000-30 november 2000

christendem.

SDS-SLS/SKD

BuZa: Peterle

Drnovsek IV

30 november 2000-19 december 2002

brede coalitie

LDS-ZLSD-SLS/SKD

BuZa: Rupel

Europa: Potocnik

Rop

19 december 2002-3 december 2004

brede coalitie

LDS-ZLSD-SLS

BuZa: Rupel

2004: Vajgl

Europa: Potocnik

Jansa

3 december 2004-21 november 2008

centrumrechts

SDS-NSi-SLS-DeSUS

BuZa: Rupel

Pahor

21 november 2008-

sociaal-liberaal

SD-DeSUS-LDS-Zares (tot juni 2011)

BuZa: Zbogar

6.

Kerngegevens

hoofdstad

Ljubljana

staatshoofd

President Danilo Turk (vanaf 22 december 2007)

regeringsleider

Premier Borut Pahor (vanaf 7 november 2008)

7.

Bevolking

aantal inwoners

2.000.092

0,4% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

13.4% (mannen: 138604/vrouwen: 130337)

 

% van de bevolking van 15 t/m 64

69.8% (mannen: 703374/vrouwen: 692640)

 

% van de bevolking ouder dan 65

16.8% (mannen: 132069/vrouwen: 203068)

 

gemiddelde levensverwachting

77.3 jaar

 

geletterdheid

99.7%

 

8.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$58,56 miljard

0,4% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

2.4%

 

bijdrage van industrie aan bbp

31.4%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

66.2%

 

werkloosheid

10.8%

 

9.

Geografie

oppervlakte

20.273 km²

0,5% van de EU

laagste punt

Adriatic Sea 0 m

 

hoogste punt

Triglav 2864 m

 

10.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

7 van de 736 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

4 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Janez Potocnik (belast met milieu)
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

11.

Volkslied

Titel: Zdravljica

12.

Staatkundige ontwikkelingen

05.01.2012
Zoran Jankovic is designated as prime minister. On January 11 parliament rejects the appointment (42-1 in favour; a majority of 46 votes was required). On January 25 Janez Jansa is designated instead and the parliament endorses him on January 28 (51-39).
 
04.12.2011
In parliamentary elections, the Zoran Jankovic List-Positive Slovenia wins 28.5% of the vote (28 of 90 seats), the Slovenian Democratic Party 26.2% (26), the Social Democrats 10.5% (10), the Citizen's Alliance of Gregor Virant 8.4% (8), the Democratic Party of Slovenian Pensioners 7% (6), the Slovenian People's Party 6.9% (6), and New Slovenia-Christian People's Party 4.8% (4). Turnout is 65%.
 
20.09.2011
Prime Minister Borut Pahor's government is defeated in a confidence vote (51-36).
 
05.09.2011
Justice Minister Ales Zalar takes additional charge of the interior portfolio.
 
16.08.2011
Former prime minister (2000) Andrej Bajuk dies (night of August 15/16).
 
 
Bron: www.rulers.org
  • Contact
  • Home