Totstandkoming Verdrag van Lissabon - Hoofdinhoud
In Lissabon zijn de Europese leiders het eens geworden over hoe het verder moet met de Europese Unie. Er is gesproken over hoe de Europese Unie wetten maakt en waarover ze wetten mag maken. Niets nieuws zou je zeggen, de Europese Unie doet toch al van alles..?
Hier lees je waar het op die bijeenkomst allemaal over ging. Waarom er dingen anders moeten. En hoe is het nieuwe verdrag er eigenlijk gekomen?
Hoe en waarom de regels er kwamen
De landen die lid zijn van de Europese Unie waren niet tevreden over hoe de Europese Unie werkte. De Europese Unie is ooit begonnen met 6 landen en dat zijn er nu al 27. Er zijn dus zoveel landen bijgekomen dat het soms lang duurt om besluiten te nemen. Vooral omdat veel besluiten vroeger alleen genomen konden worden als alle landen het eens waren. Als er 1 van de 27 landen tegen stemde, ging het besluit niet door. Dat werkte niet goed. Daarom zou er een grondwet komen met nieuwe spelregels voor de Europese Unie.
Die grondwet vond niet iedereen een goed idee. De inwoners van Nederland en Frankrijk stemden - in een referendum - tegen de grondwet. Later werd duidelijk dat meer landen niet alles aan die grondwet even goed vonden. Er kwamen nieuwe onderhandelingen en nieuwe oplossingen. Na twee jaar waren de landen het eens; er kwam een Hervormingsverdrag in plaats van de grondwet.
De nieuwe regels
Een aantal dingen moet dus veranderen, vinden de leiders van Europa. Zo moet de Europese Unie zich meer gaan bezighouden met klimaatverandering en energie. Het Europees Parlement - de mensen die gekozen zijn door de burgers - krijgt meer te zeggen. Er zal vaker met meerderheid van stemmen worden beslist. Dit betekent dat niet één land alles kan tegenhouden als de 26 andere landen het wel eens zijn. Maar er wordt ook meer op gelet of onderwerpen wel Europees geregeld moeten worden. Soms kunnen landen het beter zelf doen, zoals de gezondheidszorg.
Met het Verdrag van Lissabon krijgt de Europese Unie over sommige onderwerpen meer te zeggen dan nu. Maar vergeleken met de grondwet wordt de invloed van de Europese Unie wat kleiner.
Het verdrag gaat dus niet over of Turkije lid moet worden van de Europese Unie. Of over de euro.
Wat gebeurde er met het nieuwe Verdrag van Lissabon?
Alle landen moesten het nieuwe aangepaste verdrag goedkeuren. In 2008 stemde de Ierse bevolking tegen. De andere landen deden een paar toezeggingen aan Ierland over belastingen, defensie en abortus. In 2009 stemde Ierland als laatste land toch ook vóór. Omdat alle landen het verdrag hadden goedgekeurd kon het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 in werking treden.
Wat wil Nederland?
Nederland heeft het verdrag goedgekeurd. Minister-president Balkenende vindt dat Nederland goed heeft onderhandeld en dat het verdrag goed is voor ons land. De meeste politieke partijen zijn het daar mee eens. Maar weer andere politieke partijen vinden dat de nieuwe regels te ver gaan. Die zeggen dat Nederland te weinig te zeggen heeft over de Europese regels die voor ons gelden.
Mag de Nederlandse bevolking weer stemmen of we dit verdrag wel of niet willen? Nee, minister-president Balkenende vond dat niet nodig. Zoveel verandert er volgens hem niet met dit verdrag. Al was hij volgens sommige mensen ook bang dat de Nederlanders weer 'nee' zouden stemmen.
Veranderingen in besluitvormingsprocedures
Op het terrein van immigratie- en asielbeleid, criminaliteitsbestrijding, en delen van de justitiële samenwerking zal stemming bij unanimiteit in de Raad van Ministers plaats maken voor het stemmen met gekwalificeerde meerderheid. Voor defensiebeleid, buitenlands beleid, en het vaststellen van de begroting blijft het vetorecht bestaan.
