De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en een deel van hun macht overgedragen aan de Europese Unie. Waarom hebben ze dat gedaan? Omdat de 27 landen samen meer macht en invloed op de wereld hebben dan één land apart. Samen sta je immers sterker. Neem nou een onderwerp als milieu: het heeft weinig effect op het milieu om alleen in Nederland de uitstoot van uitlaatgassen terug te dringen. Door internationaal samen te werken is het mogelijk om klimaatveranderingen te voorkomen en het milieu te beschermen.

Het is niet de bedoeling dat Europa overal over meebeslist. Europa pakt alleen problemen aan die over de grenzen heen gaan. Dat zijn bijvoorbeeld problemen op het gebied van economie, milieu, asielbeleid en veiligheid.

Om deze taken uit te kunnen voeren heeft de Europese Unie, net zoals Nederland, een bestuur nodig. Het bestuur van de Europese Unie bestaat uit de zogenaamde instellingen van de Europese Unie. De bekendste instellingen zijn de Raad van Ministers, de Europese Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement.

Daarnaast controleert het Europees Hof van Justitie of lidstaten, Europese instellingen, burgers en bedrijven zich wel aan de regels houden. In deze tekst wordt kort ingegaan op de Europese instellingen en wordt uitgelegd wat hun taak en functie is.

De Raad is het belangrijkste besluitvormingsorgaan van de Europese Unie. Dat betekent dat de Raad (vaak samen met het Europees Parlement) besluit welke wetten en regels voor de lidstaten gelden.

Van iedere lidstaat zit er één minister in de Raad, daarom wordt de Raad van de Europese Unie ook vaak de Raad van Ministers genoemd. Welke minister dat is, hangt af van het onderwerp dat in de vergadering wordt besproken. Gaat de vergadering over de vogelgriep, dan zal de Nederlandse minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan tafel zitten. Gaat de vergadering over militairen in Afghanistan, dan zal de Nederlandse minister van Defensie aan de vergadering deelnemen. Als een minister in de Raad zijn handtekening zet, betekent dit dat zijn land aan het besluit gebonden is.

In de Europese Raad zitten de staatshoofden en/of regeringsleiders van de lidstaten en de voorzitter van de Europese Commissie. Voor Nederland zit minister-president Balkenende in de Europese Raad.

De Raad komt minstens vier keer per jaar bij elkaar om te overleggen over wat er met Europa moet gebeuren. Ook proberen ze problemen op te lossen die in de Raad van de Europese Unie niet opgelost konden worden. Het zijn dus echte topbijeenkomsten!

De Europese Commissie (EC) is wel een beetje te vergelijken met de regering van een land, omdat ze de dagelijkse leiding over de Europese Unie heeft. De leden van de Europese Commissie maken wetten en ze zorgen ervoor dat de wetten die goedgekeurd zijn, ook worden uitgevoerd.

Het Europees Parlement (EP) is wel een beetje te vergelijken met de Tweede Kamer in Nederland, omdat de leden door jou gekozen worden en controleren of de Europese Commissie en de andere instellingen hun werk wel goed doen. Verder besluit het Europees Parlement samen met de Raad van Ministers over wetsvoorstellen van de Europese Commissie; samen met de Raad van Ministers bekijken ze welke wetten en regels voor de lidstaten gaan gelden.

Het in 1952 opgerichte Hof van Justitie van de Europese Unie moet ervoor zorgen dat de wetten en regels die in Europa gemaakt worden, goed worden toegepast. De Europese wetten moeten in alle landen hetzelfde worden uitgevoerd, zodat het niet uitmaakt of je in Nederland of in Polen woont. Het Hof van Justitie kijkt daarom bijvoorbeeld ook of rechters in Nederland de Europese wetten wel goed toepassen.