Kinderen en internet

Letters op toetsenbord

Bron: Notat

Veel kinderen zijn dagelijks uren met internet bezig; via hun pc of laptop, de spelcomputer of mobieltje. Steeds meer kinderen worden via die kanalen geconfronteerd met geweld en seks en bovendien krijgen ze daar op steeds lagere leeftijd mee te maken. Het Europees Parlement en de Europese Commissie willen dit graag veranderen.

Op 27 oktober 2011 heeft het Europees Parlement een nieuwe richtlijn aangenomen ter bestrijding van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Zo komen er zwaardere straffen voor kindermisbruikers en mensen die kinderporno kijken. Lidstaten worden verplicht kinderpornosites te blokkeren of te verwijderen. Daarnaast zijn er minimumstraffen vastgesteld bij twintig verschillende overtredingen.

Om het tij te keren zijn er twee soorten kennis nodig: technische kennis en kennis uit de praktijk. Om meer technische mogelijkheden tot bescherming van kinderen op internet te krijgen, roept de Commissie hulp in van de telecommunicatiesector. De hulp uit de praktijk wordt geleverd door maatschappelijke organisaties en instanties die dicht bij het onderwijs staan. De belangrijkste rol is echter weggelegd voor de ouders: zij moeten er voor zorgen dat internetgedrag thuis bespreekbaar wordt gemaakt.

De EU-ministers namen in november 2012 een strategie ('Beter internet voor kinderen') aan, waardoor kinderen beter beschermd moeten worden tegen de schaduwkanten van de digitale wereld. Verder wordt ingegaan op het stimuleren van internetgebruik door kinderen, op de rol van ouders daarbij en op samenwerking met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

1.

Aanpak

Het aanpakken van de voor kinderen schadelijke effecten van het internetgebruik wordt door de Commissie al sinds 1999 financieel ondersteund via speciale programma’s. Deze programma's worden regelmatig in het Europees Parlement geëvalueerd. De Europese Commissie vindt dat hier tevens een rol is weggelegd voor exploitanten van sociale netwerken zoals Hyves, Facebook en Twitter. Ook internetdiensten op mobiele telefoons zouden volgens de Commissie veilig moeten zijn voor kinderen. Bedrijven die gsm-diensten aanbieden introduceren steeds meer technieken waardoor het voor kinderen moeilijker wordt om bij pornografische websites en andere diensten voor volwassenen terecht te komen. Inmiddels hebben meer dan 80 aanbieders van mobiele diensten een gedragscode voor het veilig gebruik van gsm uit 2007 ondertekend. Deze aanbieders binden gezamenlijk meer dan 95-procent van alle gsm-klanten in de EU aan zich.

De aanpak van de Commissie om de communicatie tussen ouders en kinderen te bevorderen bestaat uit drie delen:

  • Er is een aantal zaken waar de relatie tussen kinderen en internet aandacht verdient. Kinderporno, kindermisbruik, kinderlokken via internet en het online pesten van kinderen zijn hier een paar voorbeelden van, evenals het aanzetten tot zelfverwonding. Jongeren zijn in veel gevallen veel bedrevener in het gebruik van nieuwe elektronische technieken dan hun ouders. Zij experimenteren ook sneller, maar houden veelal hun mond als zij vervelende ervaringen opdoen. Dat gebeurt meestal uit schaamte of uit angst dat hun ouders het gebruik van internet of het mobieltje aan banden leggen.
  • Bewustmakingscampagnes voor zowel kinderen (bijvoorbeeld via scholen) als hun ouders zijn daarbij van groot belang. Er is ook meer kennis nodig over het gedrag van kinderen, vooral als zij in voor hen gevaarlijke situaties belanden, meende de rapporteur van het Europees Parlement, de Italiaanse Roberta Angelilli (UEN). Het Europarlement wil kinderen leren met gevaarlijke situaties op internet om te gaan en gevaarlijke contacten te vermijden. Uit recent onderzoek blijkt dat een pilotproject om bewustwording te vergroten, succesvol is geweest.
  • Een andere manier voor ouders om gevaarlijk gebruik van internet bij hun kinderen tegen te gaan is het gebruik van filters. Deze filters zijn programma's die geschikte sites toestaan en andere juist blokkeren. De Commissie deed er in 2010 onderzoek naar: een kwart van de ouders maakt gebruik van dergelijke filters. De programma's bleken echter niet perfect te zijn. Vooral sociale media blijken moeilijk te filteren. Daarnaast zijn de filters vooral geschikt voor de pc, en niet voor de spelconsole of het mobieltje.

Samenwerking en organisaties

In mei 2012 kwam de Commissie met een nieuwe strategie voor veilig internet voor jongeren. Een samenwerking met onder andere lidstaten, telecomproviders en sociale netwerken moet een speciaal netwerk tot stand brengen. Dit netwerk moet inhoudelijk aansluiten op de behoefte van kinderen (simpele en heldere informatie) en een meer gerichte bescherming bieden.

Daarnaast maakt de EU sinds eind 2012 deel uit van een wereldwijde alliantie van 48 landen die als doel heeft om online seksuele criminaliteit tegen kinderen te voorkomen. Deze alliantie heeft zichzelf vier kerndoelen gesteld:

  • het verbeteren van de identificatie van slachtoffertjes en het bieden van goede slachtofferhulp en bescherming
  • het versterken van de onderzoeksteams die online-misdrijven moeten detecteren, om vervolgens de daders te herkennen en aan te pakken
  • het bewuster maken van kinderen van de problemen, oorzaken en gevolgen van internetmisbruik
  • het verminderen van kinderporno op internet en het voorkomen van herhaling voor slachtoffers.

Ook Europol houdt zich bezig met kindermisbruik op internet. Namens dit agentschap is het in januari 2013 opgerichte Europese Cybercrime Centrum (EC3) betrokken in de voorkoming en bestrijding van kindermisbruik op internet.

2.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over kinderen en internet, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie en nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

  • Politiediensten in de lidstaten moeten beter informatie uitwisselen

    De lidstaten moeten nauwer gaan samenwerken vooral met het oog op de uitwisseling van onderzoeksmethoden, onderzoeksinstrumenten en van informatie. Een Europese gegevensbank die door gespecialiseerde politiediensten online is te raadplegen zal effectief onderzoek bevorderen.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

3.

Meer informatie

Inhoud

  • Contact
  • Home